ผู้มีอาการดาวน์สามารถใช้ชีวิตกับครอบครัวและสังคมได้อย่างมีความสุข ถ้าคนในสังคมเปิดกว้างและทำความเข้าใจ ขณะเดียวกันก็ต้องพิจารณามาตรฐานด้านสุขภาพที่เหมาะสมแก่ผู้มีอาการดาวน์ด้วย เพื่อลดปัจจัยเสี่ยงที่จะทำให้เกิดปัญหาสุขภาพเรื้อรัง
กลุ่มอาการดาวน์หรือดาวน์ซินโดรม เป็นภาวะที่เกิดจากการที่มียีนหรือสารพันธุกรรมบนโครโมโซมคู่ที่ 21 เกินเป็น 3 แท่ง จึงเป็นที่มาของการกำหนดให้วันที่ 21 เดือน 3 ของทุกปีเป็นวันดาวน์ซินโดรมโลก ขณะที่กรมสุขภาพจิตแถลงข้อมูลของผู้มีอาการดาวน์ในประเทศไทยจากการสำรวจในปี 2558 พบว่าประชากรไทยที่เป็นดาวน์ซินโดรมมีอยู่ประมาณ 70,000-80,000 คน และเด็กที่มีอาการดาวน์สามารถเรียนรู้เพื่อปรับตัวให้เข้ากับการใช้ชีวิตประจำวันในสังคมได้ แต่เด็กดาวน์จำนวนมากยังเข้าไม่ถึงโอกาสด้านการศึกษา เพราะโรงเรียนสำหรับเด็กพิเศษโดยเฉพาะมีไม่มากนัก และเด็กกลุ่มนี้ยังเสี่ยงต่อการเกิดปัญหาสุขภาพและมีโรคแทรกซ้อนได้ง่ายกว่าคนทั่วไปอีกด้วย
ด้านชนัญกร สุวรรณชื่น ผู้ประสานงานมูลนิธิเพื่อการศึกษาพิเศษในพระราชูปถัมภ์ สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดา สยามบรมราชกุมารี และประธานประชาสัมพันธ์สภาคนพิการทุกประเภทแห่งประเทศไทย กล่าวว่าคนในสังคมมีความเข้าใจและยอมรับกลุ่มผู้มีอาการดาวน์มากขึ้น แต่ยังพบปัญหาทัศนคติบางประการที่เป็นอุปสรรค ทำให้ผู้มีอาการดาวน์ไม่ได้พัฒนาศักยภาพของตนเอง พร้อมยกตัวอย่างกรณีผู้ปกครองของเด็กที่มีอาการดาวน์บางรายไม่สนับสนุนให้บุตรของตนออกไปพบปะหรือมีส่วนร่วมในกิจกรรมทางสังคม เพราะเข้าใจว่าไม่มีประโยชน์
อย่างไรก็ตาม ผลจากการทำโครงการส่งเสริมด้านอาชีพแก่เด็กดาวน์ประมาณ 200 คนในช่วงปีที่ผ่านมา โดยอาศัยมาตรา 33 ว่าด้วยการจ้างงานในชุมชน บ่งชี้ว่าเด็กดาวน์มีพัฒนาการการเข้าสังคมดีขึ้นเมื่อมีโอกาสได้ทำงานในชุมชนและมีรายได้เป็นของตนเอง ทั้งยังมีความกระตือรือร้นที่จะดูแลสุขภาพและรักษาความสะอาดของตัวเองมากขึ้น ผู้ปกครองจึงควรร่วมกันสนับสนุนให้เด็กดาวน์ได้เรียนรู้และใช้ชีวิตร่วมกับคนในสังคมมากขึ้น
นอกจากนี้ ผู้ปกครองเด็กที่มีอาการดาวน์จะต้องคำนึงถึงการดูแลสุขภาพของเด็กในความดูแลด้วยการสนับสนุนให้ออกกำลังกาย ควบคู่ไปกับการส่งเสริมเรื่องอาชีพ เพราะเด็กดาวน์มีร่างกายที่เสี่ยงต่อการเป็นโรคแทรกซ้อนได้ง่าย และต้องใช้เวลาสักระยะในการกระตุ้นให้เด็กดาวน์คุ้นเคยกับการออกกำลังกาย แต่เมื่อทำเป็นประจำแล้วเด็กจะมีการปรับตัวได้เอง และการเล่นกีฬายังช่วยให้เด็กดาวน์เรียนรู้เรื่องน้ำใจนักกีฬา ความอดทน และการมีปฏิสัมพันธ์ร่วมกับคนอื่นๆ แต่ขณะเดียวกันก็ต้องพิจารณามาตรการด้านสุขภาพที่ครอบคลุมมากขึ้น เนื่องจากผู้มีอาการดาวน์บางรายสามารถทำงานได้ แต่ไม่มีโอกาสเข้าร่วมในโครงการประกันสุขภาพ และในกรณีของผู้มีภาวะพิการด้านอื่นควบคู่กับอาการดาวน์ก็มักถูกยื่นข้อเสนอให้เลือกใช้สิทธิ์ผู้พิการแทน
ส่วนผู้ประกอบธุรกิจในสังคมไทยจำนวนมากให้ความช่วยเหลือและสนับสนุนกิจกรรมทางสังคมที่เปิดโอกาสให้ผู้มีอาการดาวน์เข้าร่วมด้วยมากขึ้น แต่ก็ยังมีองค์กรหรือสถาบันอีกไม่น้อยที่ไม่ให้การสนับสนุน ส่วนผู้ให้บริการต่างๆ ควรมีการพิจารณากฎการให้บริการแก่ผู้มีอาการดาวน์ เช่น การขึ้นเครื่องบินอาจต้องให้ผู้มีกลุ่มอาการดาวน์ขึ้นไปบนเครื่องก่อนเช่นเดียวกับผู้โดยสารที่เดินทางพร้อมทารก, ผู้พิการ และผู้สูงอายุ เนื่องจากผู้มีอาการดาวน์บางรายไม่สามารถรอแถวได้
ภาพประกอบ: พ่อของอัคเซนเจ เยาวชนชาวเซอร์เบียวัย 14 ปีที่มีอาการดาวน์ซินโดรม จุมพิตบุตรชาย ขณะเข้าร่วมกิจกรรมที่ศูนย์กิจกรรมชุมชน
แสดงความคิดเห็น