ทีมข่าวการเมือง
ดูสถิติความพยายามทำรัฐประหารทั่วโลกย้อนหลัง 11 ปี พบมีรัฐประหารทั้งหมด 10 ครั้ง ไทยควบสอง ขณะที่ส่วนใหญ่เกิดขึ้นในประเทศทวีปแอฟริกา มีความพยามทำรัฐประหารแต่ไม่สำเร็จ 30 ครั้ง และมีการวางแผนเตรียมการ 29 ครั้ง ภาพรวมหลังสงครามเย็นการรัฐประหารประสบผลสำเร็จน้อยลงเรื่อยๆ
19 กันยายน 2549 คือวันที่คณะปฏิรูปการปกครองในระบอบประชาธิปไตยอันมีพระมหากษัตริย์ทรงเป็นประมุข (คปค.) เข้ายึดอำนาจการปกครองจากรัฐบาลทักษิณ ซินวัตร หลังจากที่มีการชุมนุมขับไล่รัฐบาลโดยพันธมิตรประชาชนเพื่อประชาธิปไตยซึ่งมีแกนนำคนสำคัญอย่าง สนธิ ลิ้มทองกุล, จำลอง ศรีเมือง, สมศักดิ์ โกศัยสุข, พิภพ ธงไชย, สมเกีรยติ พงษ์ไพบูลย์ และสุริยะ กตะศิลา
แม้สถานการณ์ทางการเมืองหลังเหตุการณ์พฤษภาทมิฬ ปี 2535 ผนวกกับการปฏิรูปสถาบันทางการเมืองผ่านรัฐธรรมนูญฉบับ 2540 จะทำให้เชื่อว่าทหารได้กลับเข้ากรมกอง และคงไม่มีผู้นำเหล่าทัพใครใดกล้านำรถถัง และกำลังพลออกมารัฐประหารอีก แต่ความเชื่อดังกล่าวก็ถูกลบล้างไปในปี 2549 และตอกย้ำอีกครั้งว่า รัฐประหาร ยังวนเวียนอยู่ในการเมืองไทยในปี 2557 โดยคณะรักษาความสงบแห่งชาติ (คสช.)
หากดูจากทั่วโลก Adam Taylor ได้เขียนงานที่ชื่อว่า Map: The world of coups since 1950 ตีพิมพ์ลงใน The Washington Post เมื่อวันที่ 22 กรกฎาคม 2559 เป็นการสำรวจความพยายามในการทำรัฐประหาร และการทำรัฐประหารที่ประสบผลสำเร็จ เขาพบว่าหากนับตั้งแต่ปี 2493 (ค.ศ.1950) – 2559 (ค.ศ.2016) มีความพยายามทำรัฐประหารในประเทศต่างๆ ทั่วโลกทั้งหมด 475 ครั้ง และมีการรัฐประหารที่ประผลสำเร็จ 236 ครั้ง และหากนับเฉพาะช่วงหลังการสิ้นสุดของสงครามเย็นในปี 2537 (ค.ศ.1994) ถึงปี 2559 (ค.ศ.2016) พบว่าการความพยายามในการทำรัฐประหารลดลงเหลือเพียง 91 ครั้ง โดยมีเพียง 39 ครั้งเท่านั้นที่ประสบผลสำเร็จ
แน่นอนว่าการทำรัฐประหารไม่ได้มีเกิดขึ้นเพียงในประเทศไทย แต่ว่ามีความพยายามทำรัฐประหาร และมีการทำรัฐประหารสำเร็จเกิดขึ้นอยู่ในทุกปี ทว่าสัดส่วนความสำเร็จในการทำรัฐประหารสำเร็จนั้นน้อยลงเรื่อยๆ
The Center for Systemic Peace (SCP) ได้รวบรวมข้อมูลการทำรัฐประหารทั่วทั้งโลกไว้ตั้งแต่ปี 2489 (ค.ศ.1946) จนถึงปี 2559 (ค.ศ.2016) โดยได้แบ่งประเภทออกเป็นทั้งหมด 4 ประเภทด้วยกันคือ การรัฐประหารที่ประสบผลสำเร็จ , มีความพยายามก่อการรัฐบประหารแต่ไม่ประสบผลสำเร็จ , มีการวางแผนเตรียมก่อการรัฐประหาร และประเภทสุดท้ายคือ มีการถูกกล่าวหาว่าวางแผนก่อการรัฐประหาร โดย SCP ให้ความหมายของการรัฐประหารว่า เป็นการยึดอำนาจการบริหารประเทศ จากผู้ที่ไม่เห็นด้วยกับรัฐบาล หรือฝ่ายตรงข้ามในทางการเมือง โดยการทำรัฐประหารไม่จำเป็นที่จะต้องเปลี่ยนแปลงระบอบการปกครองทุกครั้งไป ส่วนการปฏิวัติทางสังคม ชัยชนะทางการเมืองในระหว่างช่วงสงครามกลางเมือง การลุกฮือของฝ่ายประชาชนที่นำไปสู่การเปลี่ยนแปลงโครงสร้างทางการเมือง ไม่ถือเป็นการรัฐประหาร รวมทั้งการถ่ายโอนอำนาจโดยความสมัครใจ หรือการเปลี่ยนแปลงผู้ทรงอำนาจหลังความตายของผู้นำในบางประเทศ
คลิกเพื่อดูภาพขนาดใหญ่
ประชาไท รวบรวมข้อมูลการรัฐประหาร ความพยายามก่อการรัฐประหารแต่ไม่ประสบผลสำเร็จ และข้อมูลการวางแผนเพื่อการรัฐประหาร นับตั้งแต่ปี 2549 (ค.ศ.2006) จนถึงปี 2559 (ค.ศ.2016) พบว่าทั่วทั้งโลกมีเรื่องราวที่เกี่ยวข้องกับการรัฐประหารทั้งหมด 69 ครั้ง แบ่งเป็นการรัฐประหารที่ประสบผลสำเร็จ 10 ครั้ง(ประเทศไทย สองครั้งในปี 2549 และปี 2557) , มีความพยายามก่อการรัฐประหารแต่ไม่สำเร็จ 30 ครั้ง และมีการวางเพื่อก่อการรัฐประหาร 29 ครั้ง (อ่านข้อมูลจาก SCP โดยละเอียดในตารางด้านล่าง)
สำหรับประเทศที่มีการรัฐประหารประสบผลสำเร็จในช่วงปี 2549 – 2559 ได้แก่ ไทย(2549) , ฟีจี(2549), บังคลาเทศ(2550), มอริเตเนีย(2551), กินี(2551), ไนเจอร์(2553), มาลี(2555), กินี-บิสเซา(2555), อียิปต์(2556) และ ไทย(2557)
สำหรับประเทศไทยมีรัฐประหารทั้งหมด 18 ครั้ง ถือว่าจัดอยู่ในอันดับที่ 4 ของโลกเท่ากับ กีนี-บิสเซา รองจาก อันดับ1 ซูดาน 31 ครั้ง อันดับ 2 อิรัก 24 ครั้ง อันดับ 3 โบลิเวีย 19 ครั้ง และในคิดในระดับภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ไทยมีการรัฐประหารมากที่สุดเป็นอันดับที่ 1
ข้อมูลการรัฐประหาร(1) ความพยายามรัฐประแต่ไม่สำเร็จ(
ประเทศ
|
เดือน
|
วัน
|
ปี
|
ประเภท
|
ผู้ก่อการ
|
| Philippines |
2
|
24
|
2006
|
3
| Gregorio Honasan |
| Burundi |
3
|
6
|
2006
|
3
| unspecified |
| Chad |
3
|
15
|
2006
|
3
| unspecified |
| Gambia |
3
|
21
|
2006
|
3
| Col. Ndure Cham, Abdulaye Kujaby, Tamsir Jassy, Alieu Jobe |
| Guinea |
4
|
4
|
2006
|
2
| Prime Minister Cellon Dalein Diallo |
| Chad |
4
|
13
|
2006
|
2
| rebel forces |
| Mauritania |
6
|
9
|
2006
|
3
| Col. Abderramane Ould Lekour, Sid Mohammed Ould Faida, Mohammed Ould Aly |
| Thailand |
9
|
19
|
2006
|
1
| Gen. Sonthi Boonyaratglin |
| Fiji |
12
|
5
|
2006
|
1
| Commodore Frank Bainimarama |
| Bangladesh |
1
|
11
|
2007
|
1
| Chief of Army Staff Lt-Gen. Moeen U. Ahmed; Chief Adviser Fakhruddin Ahmed; Maj-Gen. M.A. Matin |
| Laos |
6
|
4
|
2007
|
3
| Gen. Vang Pao (arrested in USA) |
| Sudan |
7
|
14
|
2007
|
3
| Mubarak al-Fadhil al-Mahdi; Maj-Gen (retd) Ma'sh Muhammed Ali Hamid; Abd-al-Jalil al-Basha |
| Fiji |
11
|
3
|
2007
|
3
| Ratu Inoke Takiveikata; Col. Metuisela Mua; Barbadoes Mills |
| Philippines |
11
|
29
|
2007
|
2
| Antonio Trillanes; Brig-Gen. Danilo Lim |
| Chad |
2
|
2
|
2008
|
2
| Mahamat Nouri (UFDD); Timane Erdini (RFC); Abdelwahid Aboud Mackaye |
| East Timor |
2
|
11
|
2008
|
2
| Maj. Alfredo Reinado; Gastao Salsinha |
| Sudan |
5
|
10
|
2008
|
2
| Justice and Equality Movement (JEM) |
| Malawi |
5
|
13
|
2008
|
3
| Gen. Joseph Chimbayo; Joseph Aironi; John Chikakwiya; Kennedy Makwangwala |
| Mauritania |
8
|
6
|
2008
|
1
| Gen. Mohamed Ould Abdel Aziz |
| Guinea-Bissau |
8
|
8
|
2008
|
2
| Rear Adm. Jose Americo Bubo Na Tchute |
| Guinea-Bissau |
11
|
23
|
2008
|
2
| Alexandre Tchama Yala |
| Guinea |
12
|
23
|
2008
|
1
| Capt. Moussa Dadis Camara |
| Equatorial Guinea |
2
|
11
|
2009
|
2
| Jose Abeso Nsue; Manuel Ndong Anseme; Alipio Ndong Asumu; Jacinto Micha Obiang |
| Togo |
4
|
12
|
2009
|
3
| Kpatche Gnassingbe |
| Bolivia |
4
|
16
|
2009
|
3
| Sanchez de Lozada, Carlos Sanchez Barzain, Jorge Berindoague Alcocer |
| Lesotho |
4
|
23
|
2009
|
2
| unspecified; South African and Mozambiquan mercenaries |
| Guinea |
4
|
24
|
2009
|
3
| Lt-Col. Aboubacar Sidiki Camara; Adml. Aly Daffe; Capt. Saa Alphonse Toure; Capt. Abdoulaye Keita |
| Ethiopia |
4
|
25
|
2009
|
3
| Brig-Gen. Asamnew Tsige; Berhanu Nega, Ginbot 7 Movement |
| Georgia |
5
|
5
|
2009
|
2
| Maj. Ghvaladze; Mukhrovani Tank Battalion |
| Guinea-Bissau |
6
|
4
|
2009
|
2
| Helder Proenca, Baciro Dabo |
| Gambia |
11
|
21
|
2009
|
3
| ex-army chief Lang Tombong Tamba and seven others |
| Burundi |
1
|
29
|
2010
|
3
| unspecified (13 soldiers arrested) |
| Niger |
2
|
18
|
2010
|
1
| Supreme Council for the Restoration of Democracy (CSRD); Maj. Salou Djibo |
| Gambia |
3
|
18
|
2010
|
3
| Gen. Yankuba Drammeh; Rear Adm. Sarjo Fofona; Ensa Badjie |
| Guinea-Bissau |
4
|
1
|
2010
|
2
| Gen.Antonio Indjai |
| Cameroon |
7
|
17
|
2010
|
3
| unspecified |
| Ecuador |
9
|
30
|
2010
|
2
| Disgruntled police officers |
| Niger |
10
|
14
|
2010
|
3
| Col. Abdoulaye Badie; Col. Abdou Sidikou; 2 others |
| Madagascar |
11
|
17
|
2010
|
2
| Gen. Noel Rakotonandrasana; Col. Charles Andrianasoavavna; Raymond Ranjeva |
| D. R. Congo (Zaire) |
2
|
27
|
2011
|
2
| unspecified |
| Niger |
7
|
12
|
2011
|
3
| unspecified |
| Guinea |
7
|
19
|
2011
|
2
| Former senior army officers |
| Guinea-Bissau |
12
|
26
|
2011
|
2
| Rear Adm. Jose Americo Bubo Na Tchute |
| Bangladesh |
1
|
19
|
2012
|
3
| Maj. Ziaul Haq; Lt.Col. Ehsan Yusuf; Maj. Rakir; Hizbut-Tahrir |
| Papua New Guinea |
1
|
26
|
2012
|
2
| Michael Somare |
| Mali |
3
|
21
|
2012
|
1
| Capt. Amadou Haya Sanogo |
| Malawi |
4
|
5
|
2012
|
3
| Peter Mutharika; Bright Msaka; Goodall Gondwe; and other government officials |
| Guinea-Bissau |
4
|
12
|
2012
|
1
| Gen. Antonio Indjai |
| Mali |
4
|
30
|
2012
|
2
| "Red Beret" presidential guard troops |
| Cote d'Ivoire |
6
|
8
|
2012
|
3
| exiled military |
| Guinea-Bissau |
10
|
21
|
2012
|
2
| Capt. Pansau N'Tchama |
| Sudan-North |
11
|
22
|
2012
|
3
| Lt.Gen. Salah Abdallah Gosh |
| South Africa |
12
|
18
|
2012
|
3
| four white supremacists |
| Eritrea |
1
|
21
|
2013
|
2
| c200 mutinous soldiers |
| Benin |
2
|
22
|
2013
|
3
| Col. Pamphile Zamahoun; Johannes Dagnon |
| Comoros |
4
|
22
|
2013
|
3
| Mahmoud Ahmed Abdallah, Patrick Klein |
| Chad |
5
|
1
|
2013
|
3
| Gen. Weiddig Assi Assoue; Gen. Ngomine Beadmadji David; Mahamat Malloum; Saleh Makki |
| Egypt |
7
|
3
|
2013
|
1
| Gen. Abdul-Fattah el-Sisi |
| South Sudan |
12
|
15
|
2013
|
2
| Riek Machar |
| Central African Rep. |
12
|
26
|
2013
|
2
| Christian "anti-Balaka" militias |
| D. R. Congo (Zaire) |
12
|
30
|
2013
|
2
| Pastor Joseph Mukungubila Mutombo |
| Thailand |
5
|
22
|
2014
|
1
| General Prayuth Chan-ocha |
| Lesotho |
8
|
30
|
2014
|
2
| Lt. Gen. Tlali Kamoli |
| Gambia |
12
|
30
|
2014
|
2
| Lamin Sanneh; Cherno Njie |
| Burundi |
5
|
13
|
2015
|
2
| Maj. Gen. Godefroid Niyombare |
| Burkina Faso |
9
|
16
|
2015
|
2
| Gen. Gilbert Diendéré;Presidential Security Regiment |
| Niger |
12
|
18
|
2015
|
3
| senior military officers |
| Turkey |
7
|
15
|
2016
|
2
| Gulenists |
| Montenegro |
10
|
16
|
2016
|
3
| twenty ethnic-Serbs |
แสดงความคิดเห็น