ศาลสั่งทุบตึก ใครผิด คอลัมน์ ใบตองแห้ง

Atukkit Sawangsuk

ย้ำเรื่องนี้อีกทีเพราะเคยวิจารณ์ไว้ตั้งแต่ปี 57 ว่าเป็นคำพิพากษาที่ประหลาดๆ อยู่ (เพียงแต่บทความยังไม่ได้วิจารณ์คำพิพากษาโดยตรง เนื้อที่ไม่พอ ถ้ามีโอกาสจะเขียนอีกที)

คดีศาลปกครองสั่งทุบตึกดิเอทัส (มี 2 ตึก เป็นโรงแรมและอพาร์ทเมนท์ 18 ชั้น 24 ชั้น) ซอยร่วมฤดี ศาลปกครองสูงสุดตัดสินยืนเมื่อปี 57 ยื้อกันมา 3 ปี อัศวินทำเป็นพระเอกขึงขัง สั่งทุบ ไม่งั้นเอาผิดเจ้าของ มีโทษปรับ จำคุก ห้ามใครเข้าออก ใครไม่เข้าใจที่มาที่ไปก็คงว่าไอ้ตึกนี้มันชั่วร้าย ดื้อแพ่ง ไม่ทำตามคำสั่งศาล

แต่ความเป็นจริง ตามคำพิพากษา ใครผิด เจ้าของตึกผิด? ไม่ใช่ครับ ตามคำพิพากษาคือ กทม.ผิด

ผู้อยู่อาศัยในซอยร่วมฤดี ฟ้อง กทม.(โดยตอนนั้นอภิรักษ์เป็นผู้ว่า) และเขตปทุมวัน ว่าละเลยต่อหน้าที่ ปล่อยให้สร้างอาคารสูงเกินกำหนด ทั้งที่ซอยกว้างไม่ถึง 10 เมตร

ตามข้อเท็จจริงในคดีคือทางเจ้าของอาคารทำหนังสือสอบถามเขตปทุมวัน เขตรับรองว่าซอยกว้าง 10 เมตร เขาจึงเดินเรื่องต่อไปจนได้รับหนังสือแจ้งให้ก่อสร้างอาคารได้

มีการร้องเรียน มีข้อโต้แย้งจากสำนักการโยธา แต่เขตปทุมวันก็ไม่ได้ระงับยับยั้ง ก็มีการก่อสร้างอาคารกันไป จนศาลรับฟ้องเมื่อปี 51 ไม่แน่ใจว่าตอนนั้นสร้างถึงไหน แต่ศาลก็ไม่ได้สั่งคุ้มครองชั่วคราวให้ระงับการก่อสร้างไว้ก่อน

จนศาลปกครองกลางตัดสินปี 55 ว่า กทม.และเขตปทุมวันละเลยต่อหน้าที่ เพราะวัดแล้วซอยกว้างไม่ถึง 10 เมตร ศาลปกครองสูงสุดพิพากษายืน ธ.ค.57 สั่งให้ กทม.ซึ่งเป็น "คนผิด" กลับไปทำให้ถูกต้องเสีย คือใช้อำนาจตามมาตรา 40-43 ดำเนินการกับอาคารทั้ง 2 หลังภายใน 60 วัน นั่นคือออกคำสั่งให้เจ้าของอาคารทุบตึกตัวเอง โดยออกค่าใช้จ่ายเอง โดยอาจทุบหมดหรือทุบให้เหลือ 8 ชั้น เพราะตามกฎหมายเมื่อถนนกว้างไม่ถึง 10 เมตรจะสร้างได้แค่ 8 ชั้น แต่ถ้าเจ้าของไม่ยอม กทม.มีอำนาจรื้อแล้วคิดค่าใช้จ่ายกับเจ้าของ
ฟังแล้วอย่างง กทม.เป็น "คนผิด" ศาลไม่ได้บอกว่าเจ้าของอาคารผิด แต่สั่งให้ กทม."คนผิด" ไปทำให้ถูกเสีย ด้วยการสั่งทุบอาคาร

นี่มันต่างกันกับคดีอย่างห้างบางลำภูนะครับ คดีนั้น เจ้าของก่อสร้างต่อเติมผิดแบบ แต่นี่เขาสร้างตามที่ได้รับอนุญาตทุกอย่าง แต่ผู้อนุญาตคือ กทม.อนุญาตผิด (ตึกก็มั่นคงแข็งแรงด้วยไม่ได้เป็นอันตรายต่อผู้อาศัย)

ถามว่าเจ้าของอาคารซึ่งเป็นผู้ลงทุนโดยสุจริต มีิสิทธิเรียกร้องอะไรไหม มีสิครับ เขาต้องฟ้องเรียกค่าเสียหายจาก กทม.ได้

เพียงแต่ตอนท้ายนี้ผมอ้างผิดไปหน่อย อ้างตามที่อ่านเจอในบทความนักกฎหมายเอกชนรายหนึ่งว่าให้ฟ้องความรับผิดทางละเมิด แต่นักกฎหมายมหาชนท่านหนึ่งท้วงว่า ที่จริงต้องฟ้องตามมาตรา 52 พ.ร.บ.วิธีปฏิบัติราชการทางปกครอง "คำสั่งทางปกครองที่ไม่ชอบด้วยกฎหมายและไม่อยู่ในบังคับของมาตรา ๕๑ อาจถูกเพิกถอนทั้งหมดหรือบางส่วนได้ แต่ผู้ได้รับผลกระทบจากการเพิกถอนคำสั่งทางปกครองดังกล่าวมีสิทธิได้รับค่าทดแทนความเสียหายเนื่องจากความเชื่อโดยสุจริตในความคงอยู่ของคำสั่งทางปกครองได้"

ป.ล.ข้อเท็จจริงเรื่องความกว้างของซอยนี่เป็นที่ถกเถียงกันเยอะ คือตามทะเบียนการบริจาคที่ให้เป็นซอยสาธารณะบอกว่า 10 เมตร แต่บางจุดถูกรุกล้ำ และบางจุดไม่ยอมบริจาคตามข้อตกลง เช่นแถวท้ายซอย กว้างแค่ 7 เมตรกว่า แต่โสภณ พรโชคชัย เคยไปเดินดูแล้ว จากปากซอยถึงตึกกว้าง 10 เมตร ไม่ได้เป็นปัญหาความปลอดภัยเรื่องการเข้าออกของรถดับเพลิง